Herkes Gibi Ol
Bugün İran’da cinsiyet değiştirme operasyonları yasal. Yirmi yıldan uzun bir süre önce Ayetullah Humeyni’nin verdiği bir fetva ile “teşhisi konmuş transseksüellerin” cinsiyet değiştirmeleri yasal ilan edilmişti. Ancak İran’da hâlâ eşcinselliğin cezası ölüm. Cezalandırılmaktan, dışlanmaktan ve taciz edilmekten korkan eşcinsel erkekler için tek kaçış yolu, onlar için yasal kabul edilen tek kimlik: Yani transseksüellik. Tek istekleri “düzgün bir yaşam” sürebilmek olan genç eşcinsel erkekler, ülkenin en kabul gömüş cinsiyet değiştirme kliniğinde Dr. Bahram Mir Jalali’nin hastası olmak için sıralar oluşturuyorlar. Hastalara bu süreçte destek olan 24 yaşındaki Vida kendi ameliyatından sonra “yeniden doğduğunu” iddia ediyor, ancak ameliyat sonrasında onları bekleyen tehlikelere dikkat çekmeyi de ihmal etmiyor. İranlı-Amerikalı yönetmen Tanaz Eshaghian, cinsiyet değişimine hazırlanan birkaç genç erkeğe bu yolculuklarında eşlik ederken, izleyicilerine İran’ın şeriat kanunlarının eşcinsel erkeklerden nasıl da şiddet dolu talepleri olabildiğine dair ipuçları veriyor. Herkes Gibi Ol, İran’daki toplumsal cinsiyet kavramına bakışın sert köşelerini irdeliyor ve eşcinsellere nefretle bakan bir kültürün sözcüleri olarak komşuları, öğretmenleri, din adamlarını, ahlak polislerini ve belki de en ağırı, aileleri dinlememizi sağlıyor. Eshagian’ın yalnız ve dışlanmış öznelerini en tedirgin anlarında tanıyoruz; cinsiyet değişiminin tek kaçış olduğundan emin, ancak bunun mutluluk getireceğinden kuşkulu.
Yönetmen Hakkında
Tanaz Eshaghian 1971’de İran’da doğdu, ‘79 devriminden kısa süre sonra ABD’ye göç etti. New York’ta evde annesiyle Farsça konuşarak büyüdü. 1996’da Brown Üniversitesi’nin semiyoloji bölümünden mezun oldu. 2002’de tamamlanan ilk filmi I Call Myself Persian ABD’de yaşayan İranlıların 11 Eylül sonrası ön yargılardan ve yabancı düşmanlığından nasıl etkilendiklerini konu alıyordu. 2006’da tamamlanan Love Iranian-American Style filminde, geleneksel bir İranlı Yahudi ailesi olan kendi ailesinin New York ve Los Angeles’taki hayat tarzını, onu evlendirmeye yönelik heveslerini ve kendi kültürlerarası çatışmasını belgeledi. İlk uzun metraj filmi olan Be Like Others için Eshagian 25 yıldan beri ayak basmadığı İran’a geri döndü.
Festivaller
!f İstanbul
2008 Sundance Film Festivali
Berlin Film Festivali: Teddy Ödülü
Selanik Belgesel Festivali: Fipresci Ödülü
